28 Ekim 2010 Perşembe
"birdahaasla"
Hastalıktan burnumun düşmesi tehlikesiyle karşı karşıya olduğum şu günlerde, bir yandan sıcak bitki çayımı yudumlarken, bir yandan da bir şeyler yazayım dedim şu ıssız, şu düşkün bloğuma. Edgar Allan Poe Amca'yı tanır mısınız? Bence tanırsınız. Tanımıyorsanız da bir an önce tanışmalısınız keza bu beyefendinin yazdığı herhangi bir şeyi okumamla beraber zamanımda bir atlama, hayatımda bir kırılma, ilhamımda bir sıçrama oluyor muntazaman.
Şu an elimde "Bütün Hikayeleri" adı altında toplanmış bir eser var. Çok güzel ciltli kocaman bir kitap. Rafa yerleştirdiğiniz an, Poe Bey Amca'nın nur cemali beliriyor karşınızda. Eğer diyorsanız ben Edgar'ımın kafasını elcağızımla birleştirmek istiyorum, bu hikayelerin 5 cilde bölünmüş hali de var. 5 farklı renk cilt ve bu sefer rafa koyduğumuzda Poe Bey'in farklı farklı surat uzuvları ve bu uzuvlara ait parçalar karşımıza çıkıyor. İsterseniz ciltleri 1-2-3-4-5 diye dizip normal insan formuna sokarsınız kendisini, isterseniz çeşitli kombinasyonlar yapıp ecinni bozması bir sima da yaratabilirsiniz, tamamen sizin seçiminiz. Neyse artık ciltleri de topladığımıza göre azıcık açıp içine bakma zamanı geldi galiba.
Mutlaka kulağınıza çalınmıştır "Morgue Sokağı Cinayetleri." Poe'nun 1842 yılında yazdığı ve en büyük üne kavuşmuş öyküsüdür. Orjinal adı "The Murders In The Rue Morgue" olan öykü, "The Phantom Of The Rue Morgue" adlı filme ve Iron Maiden imzalı "Murders in the Rue Morgue" adlı şarkıya da ilham kaynağı olmuştur. Zaten geçmişe dönüp baktığımda da E.A. Poe ile tanışma sebebim de tamamen Maiden imzalı o şaheser şarkıdır. Daha çok düzyazı formuna yakın şiirleriyle tanınıyor sanırım Poe, "Kuzgun"u duymamış bir yurdum ferdi yoktur tahmin ediyorum. Ben de şiirleriyle ilgileniyordum yakın zamana kadar. Fakat hikayelerini gözardı ederek neler kaçırmış olduğumu farkettim okudukça.
Günümüzde ABD'nin ilk büyük yazarı gibi yakıştırmalar yapılsa da kendisine, çağdaşları tarafından çok hor görülmüş, büyük sanatçıların en yaygın sendromlarından "anlaşılamama" sonrunsalı Poe'nun da başını bol bol yakmış. Hatta 40 yaşındayken, bir meyhanede çok kötü durumda bulunup hastaneye kaldırıldıktan 4 gün sonra ölmüş. Biri öz kuzeni Neilson Poe, biri karısı tarafından akrabası olan Henry Herring, biri okuldan arkadaşı Z. Collins Lee, biri meslektaşı Dr. Joseph Snodgrass olmak üzere cenazesine toplam 4 kişi katılmış. Bu durum Poe'nun yaşamındaki büyük hüznün en büyük kanıtıdır bence.
Bahsettiğim ciltlerin en başında, kendisinin belki de en büyük hayranlarından biri olan Charles Baudelarie'ın Poe'yu anlattığı bir yazısı var. O yazının bir yerinde Baudelarie diyor ki;
"Özdeksel şeylere tutkun, bir dünyanın ortasında Poe kurtuluşu düşlerde buldu. Amerika'nın havasının kendisini boğmasına karşın Eureka'nın başlangıcına şunu yazdı:
"Bu kitabı düşlerin tek gerçeklik olduğuna inananlara adıyorum!" O, kendi varlığıyla, başlı başına bir protestoydu ve protestosunu kendine özgü yollarla ilan etti."
Düşlerin tek gerçeklik olduğuna inanmak belki de tek seçeneğiydi Poe'nun. Bunu bilemiyoruz ama bu denli acınası bir hayatı azımsanamayacak kadar çok yara alarak atlatan bir adamın başka bir seçeneği olamazmış gibi geliyor bana. Yani demem o ki, bu kadar nev-i şahsına münhasır bir yazarla ilgili yazılabilecek en güzel tümceler Baudelarie'ın kaleminden çıkmıştır.
Dahiliğin yükünü kaldırmakta zorlanan ve dünya şans skalasında eksilerde sürünen E.A. Poe'nun kendisinden sonra gelen birçok akıma, birçok büyük yazara ve birçok önemli yazıya ilham kaynağı olduğu aşikar. Ölümünün üstünden geçen yıllara rağmen temsil ettiği akım içerisinde kendisiyle aşık atacak seviyeye erişebilmiş bir başka yazar da çıkmadı şu güne kadar ortaya. Diyeceğim o ki, Edgar Allan Poe, hakkında çok şey söylenmiş, söylenmeye devam edilecek olan, bu ilgiyi de sonuna kadar hak eden bir yazardır. İlerleyen yıllarda kendisiyle ilgili daha 'edebi' ve daha 'derinlikli' yazılar yazacağımı da temin ederim...
Quoth the raven "nevermore"
[Kuzgun dedi ki "birdahaasla"]
Kaydol:
Kayıt Yorumları (Atom)

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder